Marco Buschmann            

 

 

        

I. Okres założycielski (1947-49)

Już latem 1945 r. alianci pozwolili na tworzenie partii politycznych, które miały współdziałać w procesie budowy demokratycznych Niemiec. Powstanie tych partii dokonało się w sposób zdecentralizowany, w pewnym sensie od dołu do góry.

We wszystkich strefach okupacyjnych różne inicjatywy nawiązały szybko do najstarszego ruchu politycznego w Niemczech: liberalizmu. Przykładowo w Berlinie powstała w lipcu 1945 Liberalno-Demokratyczna Partia Niemiec (LDPD). We wrześniu 1945 powstała w Stuttgarcie Demokratyczna Partia Ludowa (DVP), a w Hamburgu Partia Wolnych Demokratów. Już w styczniu 1946 doszło w Opladen do pierwszego większego spotkania przedstawicieli partii liberalnych z brytyjskiej strefy okupacyjnej. W maju 1947 została powołana organizacja krajowa FDP w Nadrenii Północnej-Westfalii. W grudniu 1948 w końcu udało się spotkanie delegatów liberalnych grup partyjnych w Heppenheim, na którym narodziła się Wolna Partia Demokratyczna (FDP). Naturalnie połączyły się tutaj tylko ugrupowania z trzech „zachodnich” stref okupacyjnych.

Spotkanie założycielskie stało pod hasłem „Jedność w wolności”. Zarówno to motto, jak i miejsce obrad, można uznać za źródło wiedzy o politycznych fundamentach nowej partii: w 1947 r. odbyły się w zajeździe „Zum halben Mond” w Heppenheim słynne Obrady Heppenheimowskie. Ich uczestnicy opowiedzieli się za jednością Niemiec i za zapewnieniem praw obywatelskich – a więc za poszerzeniem wolności obywatelskich. Dokładnie do tej tradycji chciano teraz, w roku 1948, nawiązać hasłem „Jedność w wolności”. Niemcy nie miały, także po bezwarunkowej kapitulacji, zostać podzielone, a pozostać jednym krajem, którego obywatele posiadają prawo obrony przed państwem. Wzmocnienie praw obywatelskich, jak i przywiązanie do wolności gospodarczej, były filarami programatyki liberalnej. Równocześnie dla delegatów ważny był szczególny charakter nowej partii liberalnej. Ten charakter spuentował Ernst Mayer, pierwszy sekretarz generalny mówiąc że:FDP musi być partią „różnorodności i szacunku wobec życia indywidualnego”, a nie „zuniformizowaną ideowo jednością jako instrumentem rządów pożądającego władzy kierownictwa partyjnego”.